Foydalanuvchi rollarini sozlashni qanday amalga oshirish mumkin?
Foydalanuvchi rollarini sozlash — bu tizimda kirish huquqlarini boshqarishning muhim qismi. Ushbu maqolada foydalanuvchilarga faqat zarur bo‘lgan funksiyalar va ma’lumotlarga kirish imkonini berish uchun rollarni to‘g‘ri qanday sozlash kerakligi haqida so‘z yuritamiz.
Rollarni sozlash bo‘yicha bosqichma-bosqich yo‘riqnoma:
«Rollar» bo‘limiga o‘tish:

  1. «Главное» bo‘limiga kiring.
  2. «Пользователи»«Роли» yo‘lini tanlang.
  3. Ochilgan oynada tizimdagi barcha rollar ro‘yxati chiqadi. Bu ro‘yxatda tizim tomonidan yaratilgan standart rollar ham, siz tomonidan yaratilgan maxsus rollar ham ko‘rsatiladi.
Yangi rol yaratish yoki mavjud rolni tahrirlash:

  1. Yangi rol yaratish uchun «Создать» tugmasini bosing.
  2. Mavjud rolni tahrirlash uchun ro‘yxatdan kerakli rolni tanlang va «Изменить» tugmasini bosing.
  3. Shundan so‘ng siz rol nomini kiritishingiz va uning funksional vazifalarini tanlashingiz kerak bo‘ladi.
Interfeysga kirish huquqlarini sozlash

Rolning funksional vazifalari belgilab olingandan so‘ng, foydalanuvchining tizim interfeysining qaysi qismi bilan ishlashini sozlash kerak bo‘ladi. Buning uchun:

  1. «Роли» bo‘limiga o‘ting va kerakli rolni tanlang.
  2. So‘ng «Просмотреть» tugmasini bosing.
Formalarga va bo‘limlarga kirish huquqlarini sozlash

«Формы» bo‘limida sizga kerak bo‘lgan boshqa qismlar mavjud bo‘ladi, ularni ham sozlash kerak:

  • Формы — bu veb-sahifalarga va ulardagi harakatlarga kirish huquqi.
  • Отчёты — foydalanuvchi foydalanishi mumkin bo‘lgan hisobotlar va ularning ichidagi amallarni boshqarish.
  • Накладные — mavjud nakladnoylarni qo‘shish yoki olib tashlash.
  • Виджеты — vidjetlarni biriktirish yoki ajratish.
  • Внешние системы — tashqi tizimlar bilan ishlashda foydalanuvchi huquqlarini sozlash (masalan, ma’lumotlarni eksport yoki import qilishni cheklash).
Ushbu bo‘limda foydalanuvchilar uchun ko‘rinadigan formalarning biriktirilishi yoki olib tashlanishini amalga oshirish mumkin.

«Прикрепленные» formalari foydalanuvchi interfeysida ko‘rinadi,«Доступные» formalari esa ko‘rinmaydi. Foydalanuvchi interfeysiga forma qo‘shish uchun uni biriktirish kifoya.
Shuningdek, forma jadvalida ustunlar ko‘rinishini ham sozlash mumkin.
Formalardagi harakatlarni (Действия) sozlash

Harakatlar bo‘limida formaning ichida turli funksiyalarni bajaradigan tugmalar mavjud. Masalan:
  • «Удалить», «Провести», «Открепить» — bu formaning ichida bajariladigan amallar.
  • «Создать», «Изменить», «Просмотреть» — bu esa qo‘shimcha amallarni bajarish uchun boshqa formalarga o‘tish imkonini beruvchi tugmalar.
Qo‘shimcha kirish huquqlari, masalan, quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin:
  • ma’lum statusdagi hujjatlarni ko‘rishni cheklash;
  • statuslarni o‘zgartirish imkoniyati;
  • boshqa maxsus funksiyalarni boshqarish.
Forma ustunlariga kirishni cheklash

Forma foydalanuvchiga biriktirilganda, odatda unga formadagi barcha ustunlarga kirish imkoniyati beriladi. Biroq, ayrim ustunlarga kirishni cheklash kerak bo‘lsa, bu kirish huquqlari bo‘limi orqali amalga oshiriladi.

Buning uchun:

  1. Formani biriktirgandan so‘ng «Отобразить список» tugmasini bosing.
  2. Ochiq oynada formaning barcha ustunlari ro‘yxati paydo bo‘ladi. Shu yerda har bir ustunning ko‘rinishini sozlash mumkin:
  • Kulrang rang — majburiy ustunlar (ularni olib tashlab bo‘lmaydi).
  • Yashil rang — jadvalda ko‘rinadigan ustunlar.
  • Qizil rang — jadvalda ko‘rinmaydigan ustunlar.
Bog‘langan formalarga kirish huquqlarini sozlash

Agar sizga bog‘langan formalardagi (masalan, buyurtma yaratishda) harakatlarga ruxsat berish yoki ularni cheklash kerak bo‘lsa, quyidagicha amalga oshiring:
  1. Bog‘langan formaga kirish huquqini bering.
  2. Shu formaning qarshisidagi «Далее» tugmasini bosing.
Agar o‘zgarishlar saqlanmagan bo‘lsa, tizim sizga ularni saqlash zarurligi haqida ogohlantiradi.
Rollarga foydalanuvchilarni qo‘shish

  • Rollar va ularning kirish huquqlari sozlanib bo‘lgach, endi foydalanuvchilarni ushbu rolyarga biriktirish mumkin.
  • Buning uchun «Пользователи» bo‘limiga o‘ting, kerakli foydalanuvchini tanlang va uni mos rollarga biriktiring.
Muhim eslatma!

«Продукты» bo‘limi — bu roldagi foydalanuvchilar qaysi mahsulotlarga kirish huquqiga ega ekanini belgilash uchun kerak.
Agar siz tizimda ilgari mavjud bo‘lmagan yangi rol yaratsangiz, unga mahsulotni biriktirish majburiy, aks holda bu rol ishlamaydi.
Shuningdek, roldagi sozlamalarni tanlaganda ikkita modul ko‘rinadi: «Просмотреть» va «Изменить».

  • «Просмотреть» – veb-versiyada formalarni biriktirish uchun ishlatiladi.
  • «Изменить» – mobil versiya uchun sozlamalarni yoqadi.

Rollarining funksional majburiyatlari — bu rol bajaradigan ish vazifalaridir. Shu majburiyatlarga qarab mobil ilovadagi foydalanuvchiga turli funksiyalar ochiladi.
Masalan, agar «Заказ» yoki «Визит» kabi majburiyatlar yoqilmasa, mobil foydalanuvchi bu funksiyalarni ilovada ishlata olmaydi.
Tizim foydalanuvchilarni ularning rollaridagi funksional majburiyatlar asosida filtrlaydi. Shunday qilib, tanlov oynalarida faqat kerakli majburiyatlarga ega foydalanuvchilar ko‘rsatiladi.
Tez-tez so‘raladigan savollar (FAQ):
Foydali maslahatlar:

Maslahat 1: turli rollarga ega foydalanuvchilarga berilgan huquqlar va ruxsatlarni muntazam tekshirib turing.
Maslahat 2: tizimning muhim funksiyalariga kirishni aniq cheklash uchun funksional majburiyatlardan foydalaning.
Maslahat 3: rollarni sozlaganingizdan so‘ng, barcha foydalanuvchilar o‘z vazifalarini bajara olayotganiga, lekin ortiqcha huquqlarga ega emasligiga ishonch hosil qiling.
Smartup'dan maslahat:

Rollarni sozlayotganda shuni yodda tutingki, bir xil rol bir nechta foydalanuvchiga biriktirilgan bo‘lsa, u holda barcha foydalanuvchilar uchun bir xil sozlamalar amal qiladi — hatto ular turli filial yoki tashkilotlarda bo‘lishsa ham.
34-dan 16-chi qadam